België - Juridische dienstverlening - Raamovereenkomst voor juridische ondersteuning

Het voorwerp van de opdracht betreft het verlenen van juridische ondersteuning in diverse vormen, waaronder schriftelijke en mondelinge advisering, het bijwonen van vergaderingen, de screening van documenten, de bijstand bij geschillen en de vertegenwoordiging in rechte van het Vlaamse Gewest inzake juridische geschillen voor de rechtbanken en andere instanties van geschillenbeslechting met betrekking tot geschillen, waarbij de belangen van het Vlaams Gewest worden behartigd door het agentschap Wonen in Vlaanderen of de Vlaamse Maatschappij voor Sociaal Wonen (hierna VMSW). De juridische ondersteuning kan betrekking hebben op uiteenlopende onderwerpen en rechtsgebieden binnen het beleidsdomein Omgeving, waarvoor de agentschappen Wonen in Vlaanderen of de VMSW bevoegd of betrokken zijn. De te behandelen kwesties kunnen van bijzondere complexe, principiële, belangrijke of delicate aard zijn en kunnen een multidisciplinaire benadering vereisen. Het voorwerp van deze opdracht dient derhalve ruim te worden geïnterpreteerd. Dit perceel omvat de juridische dienstverlening in al haar facetten met betrekking tot het thema woningkwaliteitsbewaking, met uitzondering van de strafrechtelijke handhaving (boek, 3 deel 9 van de Vlaamse Codex Wonen (verder VCW)). De juridische grondslag van de woningkwaliteitsbewaking is boek 3 VCW en haar uitvoeringsbesluiten. De juridische grondslag voor het sociaal beheer is artikel 5.82 VCW. Tegen de besluiten van ongeschikt-, onbewoonbaar- en overbewoondverklaring, of tegen het stilzitten van de burgemeester, kan een beroep worden aangetekend bij de minister, bevoegd voor Wonen. Ook tegen de beslissing van de burgemeester om de woning in sociaal beheer te nemen, kan men in beroep gaan bij de minister, bevoegd voor Wonen. De minister neemt dan een nieuwe beslissing. De beslissingen van de minister kunnen worden aangevochten voor de Raad van State. Binnen deze context kan juridische bijstand gevraagd worden. Daarnaast kan juridische expertise noodzakelijk zijn voor de beoordeling van complexe, principiële, belangrijke, of gevoelige kwesties. Ten slotte kan ook juridische bijstand gevraagd worden bij prejudiciële vragen (Grondwettelijk Hof, Hof van Justitie van de Europese Unie), of voor de verdediging tegen beroepen tot schorsing of vernietiging van de regelgeving over de woningkwaliteitsbewaking, bij het Grondwettelijk Hof of de Raad van State, afhankelijk van het bevoegde rechtscollege.; Dit perceel omvat de juridische dienstverlening in al haar facetten met betrekking tot het thema woonmaatschappijen. De juridische grondslag van de woonmaatschappijen is boek 4 VCW en haar uitvoeringsbesluiten en het Wetboek van vennootschappen en verenigingen (verder WVV). Naast opdrachten in het kader van de beleidsvoorbereiding, schriftelijke en mondeling advisering, redactie van wetgevende teksten en verantwoordingsstukken, bijwonen van vergaderingen, screening van documenten, kan ook bijstand worden gevraagd bij geschillen. Zo kan - bijvoorbeeld - juridische bijstand gevraagd worden naar aanleiding van beroepsprocedures tegen vernietigingsbeslissingen van de toezichthouder van de sociale huisvesting en bij verhaalprocedures tegen beslissingen van het Vlaams Woningfonds (VWF), zoals voorzien in artikel 4.61 VCW. De toezichthouder heeft de bevoegdheid om beslissingen van woonmaatschappijen die strijdig zijn met wetten, decreten, statuten of het algemeen belang te schorsen of te vernietigen. Tegen de vernietiging kan een beroep worden ingesteld bij de minister. Na behandeling door de minister kan de ministeriële beslissing worden aangevochten bij de Raad van State. Bij dit thema komen onderwerpen zoals het beheer van een woonmaatschappij en de naleving van de algemene beginselen van behoorlijk bestuur aan bod. Voorbeelden hiervan zijn het wagenparkbeleid, het aanwervings- en verloningsbeleid, statuten, presentiegelden, transacties van onroerende goederen (erfpacht, opstalrecht, eigendomsrechten, inbeheergave….) waarbij casussen zich heel vaak op het snijvlak bevinden van publiek en privaatrecht, door gelijktijdige toepassing van het WVV en de VCW en haar uitvoeringsbesluiten. Daarnaast kan juridische expertise noodzakelijk zijn voor de voorbereiding en/of beoordeling van complexe, principiële, belangrijke, of gevoelige kwesties omtrent de hierboven vermelde materies. Ten slotte kan ook juridische bijstand gevraagd worden bij prejudiciële vragen (Grondwettelijk Hof, Hof van Justitie van de Europese Unie), of voor de verdediging tegen beroepen tot schorsing of vernietiging van de regelgeving over de woonmaatschappijen bij het Grondwettelijk Hof of de Raad van State, afhankelijk van het bevoegde rechtscollege.; Dit perceel omvat de juridische dienstverlening in al haar facetten met betrekking tot het thema tegemoetkomingen. Het betreft diverse steunmaatregelen, zoals de verzekering gewaarborgd wonen (artikel 5.157 van het Besluit Vlaamse Codex Wonen (verder BVCW)), huurpremies (boek 5, deel 5, titel 3, VCW), huursubsidies (boek 5, deel 5, titel 2, VCW), aanpassingspremie en Mijn VerbouwPremie (boek 5, deel 5, titel 3 BVCW, BVR van 4 februari 2022 tot oprichting van een uniek loket voor de aanvraag en behandeling van bepaalde woon- en energiepremies en tot wijziging van het Energiebesluit van 19 november 2010 en het Besluit Vlaamse Codex Wonen van 2021 en het Energiebesluit van 19 november 2010), Fonds ter bestrijding van de uithuiszettingen (boek 5, deel 1, titel 4, BVCW), de MijnVerbouwlening (art. 5.162/1 en/2 BVCW), de attestering in het kader van geconventioneerde huurwoningen (boek 5, deel 10, titel 2 BVCW) en de handhaving geconventioneerde verhuur (boek 5, deel 2, titel 1/1, 1/2). De betwistingen kunnen betrekking hebben op zowel de toekenning van de rechten als wat betreft de invorderingen van onterecht uitgekeerde tegemoetkomingen. Daarnaast kan juridische expertise noodzakelijk zijn voor de voorbereiding en/of beoordeling van complexe, principiële, belangrijke, of gevoelige kwesties over de hierboven vermelde materies. Ten slotte kan ook juridische bijstand gevraagd worden bij prejudiciële vragen (Grondwettelijk Hof, Hof van Justitie van de Europese Unie), of voor de verdediging tegen beroepen tot schorsing of vernietiging van de regelgeving over de tegemoetkomingen bij het Grondwettelijk Hof of de Raad van State, afhankelijk van het bevoegde rechtscollege.; Dit perceel omvat de juridische dienstverlening in al haar facetten met betrekking tot het thema sociale huur en aanbodbeleid (voorkooprecht, Wonen in Eigen Streek, leegstandsbestrijding, Vlabinvest, geconventioneerd huren, basiskoten, …). De juridische grondslag voor het sociaal huurstelsel is te vinden in Boek 6 VCW en de bijbehorende uitvoeringsbesluiten. Voor Wonen in Eigen Streek is het relevante kader het Decreet van 23 juni 2023 betreffende wonen in eigen streek en haar uitvoeringsbesluit. Het voorkooprecht wordt geregeld in Boek 5, Deel 6 van de VCW en haar uitvoeringsbesluit. Geconventioneerd huren is vastgelegd in de artikelen 4.42, 4.42/1, 4.42/2 en Boek 5, Deel 2, Titel 9 van de VCW, evenals in de bijbehorende uitvoeringsbesluiten. Vlabinvest is geregeld in artikel 4.15 van de VCW en haar uitvoeringsbesluiten, terwijl leegstandsbestrijding onder Boek 2, Deel 2, Titel 3 van de VCW en de desbetreffende uitvoeringsbesluiten valt. Tenslotte is de juridische grondslag van basiskoten te vinden in artikel 4.1/1, 4.17, 4.24, 4.42/2 van de VCW en in het bijbehorend uitvoeringsbesluit. Het sociaal huurstelsel is een belangrijk instrument in de verwezenlijking van het grondrecht op wonen voor de meest woonbehoeftigen. Het ‘recht op een behoorlijke huisvesting’ werd via artikel 23, 3° grondwettelijk beschermd in 1994. In de Vlaamse Wooncode van 15 juli 1997 werd het grondrecht op wonen opgenomen in artikel 3: "Iedereen heeft recht op menswaardig wonen. Daartoe moet de beschikking over een aangepaste woning, van goede kwaliteit, in een behoorlijke woonomgeving, tegen een betaalbare prijs en met woonzekerheid worden bevorderd.". Bij de codificatie in de Vlaamse Codex Wonen van 2021 werd dit artikel overgenomen in artikel 1.5. Het grondrecht op wonen is ook vastgelegd in internationale verdragen. Bepaalde internationale verdragen werken door in de Belgische rechtsorde (bv. art. 11 van het Internationaal Verdrag inzake Economische, Sociale en Culturele Rechten) en ook al hebben andere verdragen geen rechtstreekse werking, toch kunnen ze een referentiekader vormen (bv. art. 25 van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens). Het grondrecht op wonen en betwistingen over het sociaal huurstelsel zijn nauw verweven met administratief recht, grondwettelijk recht, mensenrechten en het anti-discriminatierecht. Het gelaagde karakter van deze rechtsorde leidt tot complexe vraagstukken die een transversale benadering vereisen, waarbij Vlaamse, federale, Europese en internationale bepalingen een rol spelen. Juridische bijstand en vertegenwoordiging kunnen worden gevraagd bij de betwistingen over het grondrecht op wonen die kunnen worden behandeld door verschillende instanties, waaronder de reguliere rechtscolleges, het Grondwettelijk Hof, de Raad van State, het Hof van Justitie van de Europese Unie en het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. Naast opdrachten in het kader van de beleidsvoorbereiding, schriftelijke en mondeling advisering, redactie van wetgevende teksten en verantwoordingsstukken, bijwonen van vergaderingen, screening van documenten, kan ook bijstand worden gevraagd bij geschillen. Zo kan - bijvoorbeeld - juridische bijstand gevraagd worden naar aanleiding van beroepsprocedures tegen vernietigingsbeslissingen van de toezichthouder van de sociale huisvesting. De toezichthouder heeft de bevoegdheid om beslissingen van woonmaatschappijen die strijdig zijn met wetten, decreten, statuten of het algemeen belang te schorsen of te vernietigen. Tegen de vernietiging kan een beroep worden ingesteld bij de minister. Na behandeling door de minister kan de ministeriele beslissing worden aangevochten bij de Raad van State. Ook kan juridische expertise noodzakelijk zijn voor de voorbereiding en/of beoordeling van complexe, principiële, belangrijke, of gevoelige kwesties over de hierboven vermelde materies. Ten slotte kan ook juridische bijstand gevraagd worden bij prejudiciële vragen (Grondwettelijk Hof, Hof van Justitie van de Europese Unie), of voor de verdediging tegen beroepen tot schorsing of vernietiging van de regelgeving over het sociaal huurstelsel of het aanbodbeleid bij het Grondwettelijk Hof of de Raad van State, afhankelijk van het bevoegde rechtscollege.; Dit perceel omvat de juridische dienstverlening met betrekking tot de volgende domeinen: 1. Beslissingen en interpretatie van regelgeving: o Beslissingen van de toezichthouder: Het verlenen van juridische bijstand bij betwistingen van beslissingen die door de toezichthouder zijn genomen in het kader van de Vlaamse Codex Wonen van 2021, en specifiek artikel 4.87. Deze dienstverlening omvat de voorbereiding van schorsings- of vernietigingsprocedures en, indien nodig, de verdere behandeling van beroepen bij de Raad van State. o Interpretatie van regelgeving met betrekking tot het administratiefrechtelijk luik rond wonen: Juridische ondersteuning en vertegenwoordiging in procedures die de geldigheid of toepassing van regelgeving inzake het woonbeleid van de Vlaamse overheid aanvechten en de interactie met andere Vlaamse of Belgische regelgeving. 2. Adviesverlening bij administratiefrechtelijke vragen: o Ondersteuning bij toezicht op woonactoren: Juridische begeleiding bij administratiefrechtelijke vragen die rijzen in het kader van het toezicht op de woonactoren, waarbij rekening wordt gehouden met de beginselen van behoorlijk bestuur. Dit omvat onder meer het adviseren van de toezichthouder bij het interpreteren en toepassen van administratiefrechtelijke normen en principes. o Bijstand bij beleidsmatige en procedurele vraagstukken: Juridische advisering en ondersteuning bij de voorbereiding en/of beoordeling van complexe, principiële, belangrijke of gevoelige kwesties over het beheer en de werking van sociale actoren en de interpretatie van de regelgeving. De administratieve procedures en beleidslijnen die de toezichthouder toepast om de geldende reglementering te handhaven mee uitwerken.; Dit perceel omvat de juridische dienstverlening in al haar facetten met betrekking tot de strafrechtelijke aspecten gerelateerd aan de opdrachten van Toezicht uitgewerkt in Boek 4, deel 3 en in het bijzonder aan artikel 4.83 van de Vlaamse Codex Wonen van 2021 en uitgewerkt in Boek 6 deel 12 en in het bijzonder aan artikel 6.37 van de Vlaamse Codex Wonen van 2021. De dienstverlening betreft onder meer: 1. Adviesverlening en juridische ondersteuning: o Verstrekken van juridisch advies omtrent strafrechtelijke verplichtingen en aansprakelijkheden die voortvloeien uit artikel 4.83 van de Vlaamse Codex Wonen van 2021 en de bredere strafrechtelijke context waarin Toezicht opereert. o Ondersteuning bij de interpretatie en toepassing van strafrechtelijke bepalingen met betrekking tot overtredingen, handhaving en sanctionering binnen de context van Wonen in Vlaanderen. 2. Procedures en vertegenwoordiging: o Vertegenwoordiging van Toezicht bij strafrechtelijke procedures, inclusief, maar niet beperkt tot, de verdediging en ondersteuning bij vervolgingen in strafzaken gerelateerd aan inbreuken op artikel 4.83 van de Vlaamse Codex Wonen. o Vertegenwoordiging bij onderzoeksdaden en hoorzittingen die verband houden met strafrechtelijke onderzoeken in het kader van de handhaving van de regelgeving rond Wonen in Vlaanderen. 3. Opstellen en nakijken van juridische stukken: o Opstellen van processtukken, verweerschriften, en het voorbereiden van juridische nota's met betrekking tot strafrechtelijke dossiers. o Nakijken van juridische stukken met het oog op de naleving van de geldende wetgeving en regelgeving. 4. Ondersteuning bij het ontwikkelen van beleidslijnen: o Assistentie bij het opstellen van interne beleidslijnen en procedures om de naleving van strafrechtelijke verplichtingen en de toepassing van artikel 4.83 van de Vlaamse Codex Wonen te waarborgen. o Bijstand bij de evaluatie en aanpassing van bestaande beleidsmaatregelen, met oog voor strafrechtelijke risico's en de mogelijkheden om die risico's te beperken.